Herhangi bir maddenin kan yoluyla geçerek kimyasalolarak sağlığımızı veya hayatımızı tehdit eder bir durum yaratmasına zehirlenme denir.
Ağız yolu ile olan zehirlenmelerde ilk belirtiler mide de yanma, bulantı, kusma, ishal şeklinde olur. Zehir, kana geçtikten sonra cinsine göre yüzde solma veya morarma, konvülsiyon, nabız ve tansiyon düşüklüğü, uyku, koma, kalbin durması, kan hücrelerinde parçalanma (hemoliz) gibi belirtiler meydana getirebilir, hatta ölüme neden olabilir.
Zehirlenme belirtileri görüldüğünde hemen bir doktora gitmeli, intihar şüphesi varsa polise haber vermelidir.
Bazı zehirlenmelerde ilk anda kusturmak veya zehirin antidotunu vermek (Dimerkaprol, Kalsiyum disodyum EDTA, Desferrioksamin, Penisillamin, Protamin sulfat vb.) faydalı olabilir. Ancak fazla vakit kaybetmeden hastaneye götürmek en doğrusudur. Orada zehirlenen kimseye toksinlerin mide-bağırsak kanalında emilmesini engelleyecek lokal antidotlar uygulanabilir.
Bu arada hastayı ılık tutmak, şok veya ko ma halindeyse solunum yolunu açık tutmak, gerektiğinde sun! solunum yapmak faydalı olabilir.
ZEHİRLER VÜCUDA NASIL GİRER?
Zehirler vücuda ya kazara ya da kasıtlı olarak birçok yollardan girebilir.
•Ağızdan zehirli şeyler yiyerek ya da içerek.
•Akciğerler kanalıyla evlerde ya da endüstride kullanılan gazların, kimyasal buharların, ateş, egzoz ve soba dumanlarının solunmasıyla.
•Bazı hayvanların, böceklerin, zehirli balıkların ya da sürüngenlerin ısırması ya da derialtına yapılan enjeksiyonlarla.
•Haşarat ilaçları gibi zehirli spreylerle temas eden derinin zehri emmesiyle.
ZEHİRLER NASIL ETKİNLİK GÖSTERİR?
Vücuda giren zehirler çeşitli etkinlikler gösterir. Dolaşım sistemine giren bazı zehirler merkez! sinir sistemi üzerinde etkili olarak solunumu, kalp atışlarını ve diğer önemli yaşam
eylemini etkiler. Bazı zehirler de kandaki oksijenin yerini alarak, oksijenin dokulara dağılımını engeller.
Yutulan zehirler, doğrudan doğruya yiyecek geçitlerini etkileyerek kusmaya, ağrıya ve çoğunlukla ishale sebep olurlar. Çürütücü zehirler, dudakları, ağzı, yemek borusunu ve mideyişiddetle yakar ve böylece de şiddetli ağrılar meydana getirir.
BELİRTİLER VE GÖRÜNTÜLERİ:
Bunlar, zehrin yapısına ve vücuda giriş yöntemine bağlıdır.
•Kazazededen ya da çevrede bulunanlardan, zehirlenmeyle ilgili doğru bilgiler edinin ve kesin olarak neyin, ne zaman ve ne kadar alındığını belirlemeye çalışın.
•Kazazedenin yanında, zehir ya da içinde zehirli bir maddenin olduğu bilinen bir kabın bulunuşu.
•Kazazede, daha önceki durumları anlatamayacak durumda, sayıklar halde olabilir.
•Boğulma belirtileri ve görüntüleri, kendinden geçme görülebilir.
•Zehir yutulmuşsa kazazedede öğürtü ya da kusma veya ishal başlamış olabilir.
•Yakıcı zehirlerle temastan doğan ağız çevresi yanıkları.
DİKKAT!! İntihara kalkışan bir kazazede, tedaviye yardımcı olacak tüm ipuçlarını gizleyebilir.
İLK YARDIM VE TEDAVİ:
•Kendini kaybetmemiş kazazedelere ne olduğunu hemen sorunuz; unutmayınız ki kazazede her an bilincini yitirebilir.
DİKKAT!! Sakın, kusmaya teşvik etmeye kalkışmayınız.
•Eğer dudaklarda veya ağızda yanık görüntüleri varsa, kazazedeye su ya da süt içirere k, bu yerleri serinletiniz.
•Kazazedenin bilinci yerinde değil de normal nefes alıyorsa iyileşme konumuna getirınız.
•Solunum ve kalp atışları durursa hemen yaşama döndürme eylemine başlayınız.
DİKKAT!!Kazazedenin ağzının çevresinde bulunabilecek herhangi bir zehir kalıntısıyla
DİKKAT!!Kazazedenin ağzının çevresinde bulunabilecek herhangi bir zehir kalıntısıyla kendinizi kirletmemeye dikkat ediniz.
•Hemen hastaneye kaldırınız. Kusmuk örneği ve yanında bulunan şişe ya da hap kutusu gibi herhangi bir kabı kazazede ile birlikte hastaneye yollayınız.
