Yumurta, yumurtlayan hayvanların dışarıya verdikleri üreme gözesidir. Uygun koşullar altında tutulan yumurta gelişerek vavruvu meydana getirir.Tüm kuşlar sert kabuklu yumurta yumurtlarlar. Kaplumbağa, yılan, timsah, kelebek ve sinekler de yumurtlayan hayvanlardandır. Insanlar da yaşama bir yumurta olarak başlarlar. ama bu annelerinin karnında olur. Hayvanların çoğu yaşama birer yumurta olarak başlarlar.Yumurta, dişi hayvanların oluşturduğu cinsel bir gözedir. Yumurtalar. dişllerin yumurtalık denilen özelorganlarında oluşurlar. Yeni bir canlının oluşabilmesi için dişi cinsel gözenin erkek cinsel göze ile karşılaşması ve birleşmesi gerekir. Bu birleşmeye döllenme denir. Döllenen yumurta bölünmeye başlar. Sonra küçük bir embriyon durumuna gelir, böylece yeni bir canlı varlığın oluşumu başlamış olur. Bu olaya, eşeyli üreme denir. Yumurta annenin yumurtalıklarında oluşurken içine besin depolanır. Embriyon bu besini kullanır. Yumurtada besin oranı ne kadar yüksek olursa ernbrivonun büyüme hızı da o kadar fazla olur. Kuş ve timsah gibi hayvanların yumurtalan çok besin içerir.
Yavru yumurtadan çıktığı zaman . oldukça gelişmiştir ve çok kısa bir süre sonunda gereksinimlerini karşıtavabilecek duruma gelir. Yavrular ana ve babalarının küçük birer kopyasıdırlar.Kurbağa ve kelebek gibi bazı hayvanların yumurtalarında fazla besin bulunmaz. Embriyonyumurtada kısa bir süre kalır. Embriyonun yumurtadan çıkan biçimine larva denir. Larva, ana babasına benzemez. Örneğin, tırtil kelebek larvası, tetari, kurbağa larvasıdır. Larva sonradan erginleşir.Dişi hayvanın yumurtladığı yumurta sayısı türden türe değişir. Bazı hayvanlar çok sayıda yumurta yumurtlarlar ama bunların çok az bir bölümü yaşayabilir.Bir hayvan ne kadar çok yumurta yumurtlarsa soyunun sürdürülmesine yetecek kadar yavrunun sağ kalma olasılığı da o kadar kuvvetli olur.
Yavrularının sağ kalmasını sağlamak amacıyla hayvanlar yumurtalarına özen gösterirler.
Köpekbalıkları yumurtalarını sağlam keseler içinde yumurtlarlar. Lahana kelebeği, yumurtasını bir yaprağa vumurtlar, sonra yumurtayı korumak için bu yaprağı yumurtanın üzerine katlar. Kurbağalar yumurtalarını peteğe benzeyen bir maddeyle sararlar. Bazı hayvanların vücutlarında ise yumurtaları koruyan özel keseler vardır. Örneğin, denizatlarında yumurtalar dışkılık uzantısı yoluyla dişiden çıkarak erkek denizatında bulunan kuluçka kesesine geçerler. Yumurtalar bu kese içinde ayrı ayrı bölmeciklere gömülerek korunurlar. Kaplumbağalar kumda derin çukurlar açıp yumurtalarını buralara gömerler.Kuşlar yumurtalarını yaptıkları yuvaların içinde saklar.
