Uranyum atom numarası 2, atom tartısı 238 olan ve öteki elementlere göre son derece degişik özell ikler gösteren radyoaktif bir elementtir.iIk elde edilişinde gümüş gibi parlak bir metalolan uranyum kısa zamanda demirin rengine benzer gri bir renk alır. Asitlere ve bazlara karşı dayanıklıdır. Tuzları çok zehirlidir. Uranyum radyoaktif bir element olduğundan atomları, dışarıya yavaş yavaş gözle görünmeyen tanecikler biçiminde enerji ile ışın verirler. Buna ışınım adı verilir. Bundan başka uranyum atomlarından bazıları ötekilerden farklı bir şekilde bozunarak büyük bir enerji açığa çıkarırlar.Uranyum, ilk olarak 1789 yılında Almanya’da Martin Klaproth tarafından bulunmuştur. Martin Klaproth bulduğu bu yeni elemente birkaç yıl önce Sir William Herschel tarafından bulunmuş olan Uranus gezegeninin adından esinlenerek, Uranyum adını vermiştir. Henri Becquerel’in çalışmalarını vaptığı 1896 yılına kadar uranyumun radyoaktif oldugu bilinmiyordu.
Becquerel, bir fotoğraf plakasını, içinde uranyum tuzları bulunan bir kimyasal bileşiğin etkisine bıraktı. Fotoğraf plakası daha önce ışığm etkisine hiç bırakılmamrştr. Becquerel fotoğraf plakasını banyo ettiğinde, plaka yüzeyi üzerinde karışık çizgiler meydana geldiğini gördü. Bunun üzerine, uranyumun, fotoğraf plakasının kimyasal bileşimini degiştiren güçlü ışınlar vavdığı kanısına vardı. Pierre ve Marie Curie, bu ışınların yayılma özelligine radyoaktivite adını verdiler.
Uranyum atomlarının birçok çeşidi vardır. Bu atomlar kımyasal tepkimelerde aynı özellikleri gösterirler. Fakat çekirdeklerinde bulunan nötron sayıları farklı oldugu için agırlık bakımından birbirlerinden ayrılırlar. Bu farklı uranyum türlerine uranyum izotopları adı verilir. Uranyumun 14 izotopu vardır. Izotoplardaki nötron sayısı 135′ten 148′e kadar değişir.
Saf uranyum agır, gri bir metaldir. Doğada serbest halde bulunmaz. Uranyum öteki elementlerle çok kolav birleşir. Doğada uranyum izotopları ndan ancak üçü bulunur. Bu izotopların kütle numaraları 234,235 ve 238′dir. (Bir atomun kütle numarası çekirdekte bulunan proton ve nötron sayılarının toplamıdır). Uranyum en çok peşblend gibi minerallerde bulunur. Peşblendin çıkarıldığı başlıca maden yatakları Amerika Birleşik Devletleri, Kanada ve Güney Afrika’dadır. Uranyumun değişik özelliklerinden biri de, atom larının ötekilerden farklı biçimde bozunmaya uğramalarıdır. Bu işleme fisyon (ikiye ayrılma) adı verilir.
1938 yılında Otto Hahn ve Fritz Strassmann adlı iki Alman bilim adamı Uranyum-Zôôin parçaIandığı zaman, son derece büyük bir enerji açığa Çıkardığını saptadılar. Uranyum-235 atomunun çekirdeği patladığı zaman, nötron adı verilen iki ya da üç tanecik çekirdekten dışarı fırlar. Bu taneciklerden biri yavaşlatılıp bir başka uranyum-235 çekirdeği üzerine çarptırılacak olursa, bu çekirdeğin de parçalanmasına yol açar. Bunun sonucu daha çok sayıda nötron ve daha büyük bir ısı açığa çıkar.
Olay böylece devam eder. Bu olaya zincirleme tepkime adı verilir. Bilim adamları atom reaktörlerinde bu tip tepkimeleri denetlemeyi başarmışlardrr. Çekirdek reaktörlerinde parçalanan uranyum atomları, meydana gelen zincirleme tepkimeler sonucu çok büyük bir ısı açığa çıkarırlar. Bu ısıdan, elektrik üretiminde kullanılan elektrik jeneratörlerini çalıştıran türbinleri döndürmek için gerekli buhar sağIanır.
