Kunduz, kemiriciler takımının kunduzgiller familyasından bir memeli türüdür. Ağaçları dişleri ile kesip devirir ve nehir, dere gibi akarsularda setler meydana getirme özelliği ile tanınır. Aşağı yukarı bir metre boyunda kısa, yağlı bir gövdesi vardır. Sudaki yaşam biçimine son derece iyi uymuştur. Gövdesinin genel biçimi su direncini en aza indirecek şekildedir. Küt bacaklı ve küçük kulaklıdır. Kuyruğu büyük, yassı ve pullarler kaplıdır. Kunduz kuyruğunu bir kürek gibi kullanır. Vücudunu sıcak tutabilmek için koyu renk’li kürkü vağlıdrr. Arka ayakları perdelidir. Kund-uz çok iyi bir yüzücüdür. Suyun altında hiç nefes almadan 15 dakika kalabilir ve yarım kilometre ‘yüzebilir. Su altı yüzmeleri için, burun ve kulakı’arında su geçmez tıkaçlar gelişmiştir.
Kunduzurt ön dişleri kemirmeye uygun bir biçime girmiştir. Bu dişler büyük sivri uçludur ve sürekli büyürler. Çünkü sürekli olarak aşınırlar.
Kunduz bir ağacı dibinden kemirirken arka bacakları üstüne oturur ve kuyruğu ile de dengesini sağlar. Ağacı, ön bacakları ile devirineeve kadar kemirir. Ancak ağacın ne yana yıkılacağını önceden kestiremez. Bu nedenle daha ilk çatırtı duyulur duyulmaz, koşup güvenilir bir yere saklanır. Kunduzun yaşamı ağaçlara bağımlıdır. Genellikle söğüt, akçaağaç, kavak ve huş ağacını kullanır. Ağacın kabuğunu, ince dallarını ve köklerini yer, gövdesini de set kurmak için kullanır. Dallar da yuva yapımında kullanılır.
Ağaçları kesip yuvarladıktan sonra suya iter ve istedikleri yere doğru yönlendirirler. Kütükleri birbirinin üzerine dizerek bir set meydana getirirler. Kütüklerin birbirine uyması için kunduz onları dişleriyle yontar. Setin arkasında bir havuz meydana gelir. Bu havuzda, kunduz taze ve ince dal stoku saklar. Havuzun suyu bir süre sonra çevredeki araziyi basabilir.
Kunduz vuvasını tam setin tepesine kurar. Kubbe biçimindeki yuva çarnurlarla tuttutulmuş düzgün dallardan yapılır. Bazı yuvaların yüksekliği 2 metreyi bulur. Yuvaya su altından da giriş vardır. Su donunca, kunduz yuvasından buzun altına dalar ve havuzun dibindeki stokdan yiyecek alır. Kunduzlar aile toplulukları halinde yaşarlar. ÇaIışkanlıkları ile ünlüdürler. Kış ortasında çittleşirler. Dört ay sonra sekiz ile iki arasında değişen sayıda yavru doğar.
Kunduzların vaşak. ayı, susamuru ve kurt gibi birçok düşmanı vardır. Ama tehlikeyi çabuk sezerler. Kuyrukları ile suyun yüzeyine güçlü bir şaplak vurarak arkadaşlarını uyarırlar.
insan da kunduzun düşmanıdır. Kürkü yüzünden kunduz avlanır. Beyazların Amerika’ya yeni yayıldığı yıllarda, kunduz kürkü para yerine kullanılıyordu.
Kunduzun ağaç kütüklerini kemirerek yontma ve şekillendirrne yeteneği içgüdüseldir. Yani eğitimle kazanılmış bir bilgi değildir.