Köpekbalıkları, balıkların bir takımıdır. Açık denizde üzerinde hiç bir korunma aracı olmadan yüzen bir yüzücü için en korkunç şey bir köpekbalığıyla karşı karşıya gelmektir. Köpekbalıkları genellikle denizin yüzeyine yakın yüzerler. Arkalarındaki üçgen biçimi i yüzgeç. çoğu kez suyun dışından, suyu kesen bir bıçak gibi görünür.
Bazı köpekbalığı türleri insan yiyici olarak yaptıkları ünü gerçekten haketmişlerdir. Fakat 300 kadar değişik köpekbalığı türü arasından sadece 20 türün insanlara saldırdığı görülmüştür. Köpekbalıklarının vücudu ince uzun ve torpido biçimindedir. Birçoğunun vücutlarının üst kısımları daha koyu, altları ise daha açık renklidir. Köpekbalığının sırtı genellikle siyah, gri veya kahverengidir. Alt kısma doğru bu renk beyazımsı olur. Birçoğunun üzeri çizgili ya da beneklidir. Örneğin kaplan köpekbalığı ismini, üzerindeki çizgilerden alır.
Birçok balık türlerinde ağız bölümü burunun ucundadır. Oysa köpekbalıklarında ve bunların vatoz gibi bazı yakın akrabalarında ağız, başın alt bölümündedir. Köpekbalığının ağzı, kenarı keskin dişlerle çevrili yarım ay biçiminde bir açıklıktır.
En büyük köpek balığı türü balina köpekbalığıdır. Bu balığın boyu 18 metreyi, ağırlığı da birkaç tonu bulabilir. Bir diğer büyük tür de basking türüdür. Bu dev köpekbalıkları en zararsız türlerdendir ve çok küçük hayvanları yerler. Dişleri küçücüktür. Daha çok denizde büyük miktarlarda bulunan plankton adındaki çok küçük bitki ve hayvan topluluklarını viverek beslenirler. Köpekbalıklarının daha küçük türlerinden üzeri benekli olanın boyu en fazla bir metre olur. Benekleri daha büyük olanlar ise 150 santimetredir.
Çeşitli köpekbalığı türleri çeşitli denizlere dağılmış durumdadır. Birçok köpekbalığı türü tropikal bölgelerdeki ılık suları tercih ederler. Bunlar daha çok denizin, daha sıcak olan yüzey bölgelerine yakın yerlerde bulunurlar. Sadece bir tür, buzlu kutup sularında yaşar. Göç ettiği bilinen bir tek köpekbalığı türü vardır. Dikenli köpekbalığı adı verilen bu tür, yazları Kuzey Amerika’nın kuzeyindeki denizlerde yaşar. Kışın ise güneye doğru inerek Carolina kıyılarının daha ılık sularında yaşar.
Birkaç köpekbalığı türü denizden tatlı sulara gider. Bunlardan requiem adı verilen tür Orta Atrika’daki Zambezi ve Asya’daki Ganj nehirlerinde bulunur. Nicaragua gölü köpekbalığı adı verilen tür ise tatlı suda yaşar. Bu tür orta Amerika’daki göllerde bulunur. Fakat aynı türe denizlerde de rastlanabilir. Bilim adamları Nicaragua gölü köpekbalığının bu göllere ilk önce denizden girdiği kanısındadır. Bu göller, belki depremler sonucunda karaların içinde kalınca, köpekbalıklarının denize dönmeleri de olanaksız olmuştur.
Keman balığı adı verilen köpekbalığı türü, geniş başı ve ince kuyruğuyla bir kemana benzediği için bu adı almıştır. Bu tür daha çok sığ sularda yaşar ve solucan. rnidve, ıstakoz gibi hayvanları yer. Diğer bir köpekbalığı türü de hareketsizken çevresindeki kayalardan ayırdedilemez. Derisinin üzeri beneklidir ve ağızının çevresinde vosuna benzeyen etli bir püskül vardır. Bir de yılan balığına benzeyen bir tür vardır ki çok az rastlanır. Bu türün ağız bölümü burnunun ucundadır.
Kıkırdak ve kemik: Köpekbalıklan kıkırdaklı balıklar adı verilen bir alt sınıfa girerler. Bunun nedeni bu balıkların iskeletlerinin kemik yerine kıkırdaktan oluşmasıdır. Kıkırdak bükülebilir bir maddedir ve kemik kadar sert değildir. Çoğu kez de saydamdır.İnsanların burunlarının ucunda kıkırdak vardır. Balıkların bir önemli alt sınıfı da kemikli balıklardır. Iskeletleri kemikten oluşan balıklar arasında som balığı, morina ve mersin balığı sayılabilir.
Kıkırdaklı balıklar bugün yaşayan balıklar arasında en ilkelolanlarıdır. Yani bunlar ilk ortaya Çıkan balıklara benzerler. Bilim adamları 435 milyon yıl önce yaşamış kıkırdaklı balıklara ait fosiller bulmuşlardır. Kemikli balıklar daha sonra ortaya çıkmıştır. Bugünkü Köpekbalığının derisindeki küçük dişler gibi ağızındaki dişleri de değişir. Köpekbalığının çenesinde birkaç sıra diş vardır.
Büyük beyaz köpekbalığının dişlerinin boyu 7,5 santirnetrevibulabilir. Birçok köpekbalığı sadece en dış sıradaki dişlerini kulannlar. Bu dişlerden biri düşer ya da aşınırsa ikinci sıradan bir diş bunun yerini alır. Solunum ve beslenme: Balıklar solungaçlar aracılığıyla solunum yaparlar. Solungaçlar sayesinde suda erimiş olarak bulunan oksijenin bir kısmını alırlar. Balıklar solunum yapmak için ağızlarından bir miktar su alıp bunu solungaçlarından dışarı verirler. Kıkırdaklı balıkların solungaçları kernikli balıklarınkinden oldukça farklıdır. Birçok kemikli balık türünde birkaç tane solungaç vardır; fakat başın iki yanında sadece birer solungaç açıklığı vardır. Bunun nedeni solungaçların kaygan ve pullu bir deri parçasıyla örtülü olmasıdır. Kıkırdaklı balıklarda ise her bir solungaç dışarıya açılır ve üzerinde hiç bir deri parçası yoktur. Birçok köpekbalığı türünde gözlerin arkasında beşer solungaç deliği vardır.
Bütün köpekbalıkları etçil hayvanlardır. En büyük köpekbalıklarının plankton adı verilen çok küçük hayvan ve bitkiletle beslenirler. Diğer köpekbalıkları bulabildikleri her türlü eti yerler. Büyük köpekbalıkları çoğu kez küçüklerini yutarlar. Çekiçbaşlı köpekbalığının hemcinslerini vediği bilinmektedir. Zaman zaman köpekbalıklarının fok ve ayıbalığı gibi memelileri de yediği görülmüştür.
Köpekbalıkları avlarının yerini daha çok koklavarak saptarlar. Köpekbalıklarının koku alma duyuları çok gelişmiştir. metrelerce uzaktan suyun içindeki kan kokusunu alırlar.
Bazı köpekbalıkları toplu olarak avlanırlar. Bunlar avlarını öldürmeden önce çevrelerler. Karnını doyuran bir köpekbalığı o kadar heyecanlanır ki önüne gelen herşeyi ısırır. Bilim adamları bu duruma beslenme çılgınlığı adını verirler. Beslenme çılgınlığı sırasında bir köpek balığı lastik tekerlekleri ve teneke kutuları bile yer. Bu durumda sandallara da saldırırlar ve tabii insanlar için büyük tehlike oluştururlar.