Kirpi, boyu 18-25 cm. arasında küçük tombul bir hayvandır. Kısa bacakları, yüzünde ve karnında yumuşak kürkü. sırtında ise dikenleri vardır. Avrupa, Asya ve Afrika’da yaşayan bu hayvan, böcekle beslenen memelilerdendir. Benzerleri bulunmakla beraber Amerika’da kirpi yoktur. Sırtındaki kürk dikenlerledonanmıştır. Bu dikenler, kirpinin doğal silahıdır. Bir başka hayvan tarafından ürkütülünce dikenler dikleşir ve kirpi tostoparlak bir hale girer. Bu şekilde her yana çevrili sivri dikenleri saldırganı uzaklaştırmaya yeter. Ama bazen aç bir porsuk ya da tilki, kirpiyi sırtüstü yuvarlar hatta suya atar. Kirpi suda gevşer ve tostoparlak duramaz. O zaman düşmanı yumuşak karnına saldırır. Kirpiler gün boyunca sakin yerlerde uymayı severler. Avlanma alanları çalı dipleri. dökülmüş yaprak yığınlarının altı ve su kenarlarındaki kovuklardır. Kirpiler de baykuşlar gibi gece hayvanlarıdır. Yani gündüz dinlenip gece ava çıkarlar.
Yedikleri besiler oldukça çeşitlidir. Böcek, salvangoz. solucan ve kurtları severler. Ayrıca fare, kurbağa. yılan ve kuş yumurtası yerler. Bunları bulamazlarsa meşe palamudu, çilek, böğürtlen yerler. Karınca ve kurt yuvalarını kazmak için güçlü pençelerini kullanırlar. Keskin dişlerini, sert kabuklu böceklerin kabuklarını kırarken etkin bir biçimde kullanırlar. Koklayarak ve dinleyerek avlarının izini bulurlar. Görme duyuları zayıftır.
Kışın kirpi kış uykusuna yatar. Kuytu bir köşede, yere kuru yapraklar döşeyerek kendine bir yuva yapar ve uykuya çekilir.