Başta lastik ağacı olmak üzere çeşitli ağaçlardan elde edilen dayanıklımadde kauçuk adını alır. Kristof Kolomb Amerika’nın keşfinden sonra 1493 yılında yaptığı ikinci gezi sırasında Haiti adasında değişik bir maddeden yapılmış bir topla oynayan çocuklar görmüştü. Top oldukça büyük yüksekliğe kadar zıplarnaktavdı. Şekli basınç uygulandığında değişmekte, ancak etki kaldırıldığında, yeniden eski şekline dönebilmekteydi.
Haiti yerlileri bazı ağaçların kabuğunda delikler açmakta, beyaz ve süte benzer bir sıvının akmasını sağlamaktaydılar. Bu sıvı çabucak kurumakta ve koyu bir renge dönüşerek sertleşrnektevdi. Ancak bu maddeye bugünkü adının verilmesi, Kristof Kolomb’un bu maddeyi incelemesinden üç yüzyıl sonra olmuştur. İngiliz bilim adamı loseph Priestley bu maddeye kauçuk adını vermiştir. Kauçuk, gerilebilen ve serbest bırakıldığı zaman eski şekline dönen esnek bir madde olduğu için günümüzde de yararlanılan bir maddedir. Bazı golt topları ile tenis topları kauçuktan yapılır. Ayakkabı ve giyim eşyalarındada kauçuk kullanılır. Esnek kemerler ve otomobil lastikleri için kauçuk son derece uygun bir maddedir. Kırılmadan kıvrılabilen tüpler, örneğin bahçe sulamada kullanılan hortumlar kauçuktan yapılır.
Kauçuk sert bir maddedir ve yavaş aşınır. Bu nedenle endüstri ve ulaşım alanlarında çok kullanılır. Makinelerdeki hareket halinde bulunan parçalar devamlı aşınmaya uğrar. Su borularını oluşturan yıkayıcı bölümler de zamanla eskir. Otomobillastikleri tümseklere çarparak aşınır. Bu tip gereçler kauçuktan yapılırsa daha dayanıklı olur. Kauçuk otomobil lastikleri kaymadığı için daha emindir. Kauçuk, su da geçirmez. Kauçuk-elektrik, ısı ve ses geçirmez. Bu nedenle de elektrik tellerinin kaplanmasında kullanılır. Elektrikçilerin kullandığı eldivenler kauçuktan yapılır. Kauçuk tabanlı ayakkabılar elektriği geçirmez. Bundan başka bir odanın ses geçirmemesi isteniyorsa duvarları kauçukla kaplanır. Kauçuğun bir başka kullanım alanı da tutkal ya da yapıştırıcı madde olarak kullanılmasıdır. Kauçuk çözeltileri iki yüzeyin birbirine yapışmasını sağlar. Kauçuk kuruduktan sonra sertleşerek katı hale dönüşür ve kuvvetli bağlar oluşturur,
Doğal kauçuk bir çeşit tutkal reçinesi olarak bilinir, Bu reçine daha çok Güney Amerika’da bulunan bitkiler tarafından üretilir, Kauçuk çıkarılan lastik ağacı Brezilya’da Amazon bölgesindeki tropikal ormanıarda yetişir.
1870 yılına kadar dünyadaki kauçuk tüketimi bu bölgedeki ormanlardan karşılanıyordu. Ancak ağaçların dağmik olması ve iklim koşulları çalışmayı zorlaştrrrnaktavdı. Bu nedenle bir grup ingiliz bilim adamı kauçuk ağaçlarının yetiştirilebileceği daha iyi bir ortam olarak doğu Asya’daki tropikal bölgeyi seçtiler. Böylece lastik ağacı Maiaka, Seylan ve Hindistan’da da yetiştirilmeye başladı. Günümüzde doğal kauçuğun büyük kısmı bu ülkelerden çıkarılır, çok az bir kısmı da Güney Amerika’da üretilir.
Kauçuk ağaçtan kolayca elde edilir. Ağaç kabuğu üzerinde fazla derin olmayan kesikler açılır. Dışarı akan süte benzeyen ve kauçuk içeren sıvı kaplara doldurulur. Ham kauçuk maddesi ağaç kabuğunda üretilir. Bitkileri inceleyen botanikçiler lastik ağacının bu maddeyi ne için ürettiğini henüz anlayamamışlardır.
Hammadde arı kauçuk taneciklerini içerir. % 35′i kauçuk, geri kalanı sudan oluşan bir maddedir. Hammaddenin önce tozlardan arınması için elekten geçirilmesi gerekir. Daha sonra bir çeşit pıhtılaştırma yöntemi ile kauçuk ayrıştırılır. Bu yöntemde hammaddeye asit eklenir ve kauçuk taneciklerinin katı bir kitle oluşturması sağlanır. Bundan sonra katı kauçuk silindirlerden geçirilerek suyu sıkılır. Son olarak kauçuk tabakalar halinde kurumaya bırakılır.
Ham kauçuk sıcaklık etkisiyle kolayca değişir.
Isıtılınca yumuşar ve yapışkanlaşır. Soğutulunca sertleşir ve kırılabilir özellik gösterir. Kauçuğun ısıtılması kükürtle olur; kauçuğun kükürtle ısıtılması yöntemine vulkanize etme adı verilir. Bu sertleştirme yöntemi Amerikalı Charles Goodyear tarafından geliştirilmiştir. Kauçuğun sertleşmesini sağlamak için karbon gibi başka katkı maddelerinden de yararlanılır.
Kauçuğun kimyasal yapısı yıllarca araştırılmış 1826′da ünlü İngiliz bilim adamı Michael Faraday tarafından kauçuğun bir hidrokarbon olduğu bulunmuştur. Yapısında küçük hidrojen ve karbon atomları vardır. Bu tanecikler birleşerek rtıolekülleri oluştururlar. Kauçuk molekülündeki ana madde 1860 yılında bulunarak izopiren adı verilmiştir. lzopiren beş karbon atomu ile sekiz hidrojen atomunu içerir. Izopiren ayrıca terementi, doğal gaz ve petrol gibi maddelerde de bulunur. Her kauçuk molekülü çok sayıda izopiren molekülü içerir. Bu moleküller birtpolimer oluşturmak için birbirine bağlanarak uzun zincirler meydana getirirler. Bilim adamları bu zincirlerin yapılarını araştırmışlar ve izopirenin yapay kauçuğa dönüştürülebileceğini bulmuşlardır.
Ikinci Dünya Savası sırasında hem Almanya hem de Amerika Birleşik Devletleri büyük miktarda yapay kauçuk üretmişlerdir. Ancak bilim adamlarının kauçuğun yerini tutacak nitelikte bir yapay maddeyi bulmaları 1953 yılında gerçekleşmiştir.
Önceleri yapay kauçukdoğal kauçuk.kadar dayanıklı değildi. Ancak bugün kauçuk üretiminin yarısını yapay kauçuk meydana getirmektedir. Ayrıca yeni yapay kauçuk çeşitleri geliştirilmektedir. Günümüzde, Dünyada her yıl 4 milyon ton kauçuk üretilmektedir.