Kalça çıleığinın sebepleri nelerdir?
Bebeğin anne karnında gelişmesiyle paralel gıden bir düzensizfiğe bağlı olarak ortava çıkıyor, fakat nedeni bilinmiyor. Bünyesel de olabiliyor fakat mikrobik veya metabolik değil.
Zor doğumlar kalça çıkığı riskini artıran bir faktör müdür?
Zor doğumla kesinlikle ilgisi yoktur. Doğuştan kalça çıkığı riskini artırdığı bilinen en önemli (aktör, lealıumsal yatkınlrkırr. Hamile kadın eğer aifede kalça çıkığı varsa bebeğini, bu bakımdan özellikle kontrol eııirmeli. Yeni doğmuş bebeğin bacaklan bükülmüyor mu, yoksa iki yana mı düşüyor, bir bacağı daha mı kısa, gözden geçirilmeli. Bebeğin bacaklarının, açıldığmda 45 derece açıyla durabilmesi gereklidir.
Bebeklerinde kalça çıkığı olup olmadığını anne-babalar nasıl fark edebilirler, nelere dikkat etmeleri gerekiyor?
Kalça çıkığının doğumdan sonra teşhisinde en önemli kriter, bacak boğumlarının gelmemesi, asimetrik olmasıdır. Ayrıca çıkık olan tarataki bacak hareketlerinin sağlam olan tarafa göre daha az olması, çıkıe olan bacağın yana tam olarak açılması kalça çıleığından şüphe ettirebilecek, anne ve babaların dikkatini çekebilecek bulgulardır. Kesin teşhis, ortopedi uzmanlarının muayenesi ve romgen bulgularına dayanılarak konur.
Eskiden olduğu gibi şimdi de hald özellikle kırsal kesimde bebekler kundaklanıyor, hele ki kız çocuklar için bu uygulama daha da yaygın, çünkü böylelikle düzgün bacaklı olacağı varsayılıyor.
Bu, geçerli bir anlayış mıdır?
Doğuştan kalça çıkığı, kız çocuklarda erkeklere göre 9 kat fazla görülmekte, fakat anatomik yapılan aynı olduğu halde neden kız çocuklarında daha fazla olduğu bilinmiyor. Bebeğin kundaklanması kalça çıkığına neden olmuyor ama kalça çıkığını tedavıyi güçleştirid pozisyon yaratarak daha kötü duruma sokuyor. Kundak yapıldığında hacaklar sarıldığı için dışa doğru durması gereken kısımlarda pozisyon bozulur, uyluk kemiği kalça kemiğinin çukuruna giremediği için eklemlenemez. Bu nedenle kundak yapma geleneği olan toplumlarda kalça çıkığı daha sık olarak görülmektedir.
Gelişmemiş ülkelerde çocuklar sarılır, leapauhr. Çocuk doğduktan sonra yapılan kundaklama, kalça çıkığı riskini artırmaletadır. Kundak hiçbir zaman geçerli değil, bebek rahat hareket edebilmeli. Bu yönden zararlı olduğu gibi çocuğun hareket kabiliyetini ve olabilecek binakım bozuklukların görülmesini önlemesi bakımından da zararlı. Örneğin bir ayağında felç olan veya ayağı içeri bükük olan; ayaktaki, parmaktaki anormallikler, uılelar, düşmemiş testisler, çocuk örtülü olduğu için özel bir dikkat göstermedikçe görülmez, gözden kaçar, fark edilmez.
Bu hastalığın tedavisinde erken ıeşhisin rolü nedir, gecikildiğinde tedavi mümkün mü?
Tedavisi mümkün ve kolay bir hastalık, fakat teşhis gecikince tedavide zorluklar ortaya çıkıyor. Örneğin, hastayı aylarca alçılar içinde, belli pozisyonlarda askıda tutmak zorunluluğu doğabilir. Halbuki 1 aylık bir bebekte hacalelar yanlara açık tutularak, kalın ara bezleri kullanarak veya basit askı yöntemiyle düzeliyor ve 5- 6 ayda tamamen kayboluyar. Kalça çıkığının doğumdan sonra erken teşhis ve tedavisi basit yöntemlerle mümkün olmasına karşın, gecikmiş vak’alarda özellikle bir yaşın üzerinde ameliyat, iki yaşın üzerindeki hastalarda ise kalça çıkığının tedavisinde daha büyük kemik ameliyatlarına gerek duyulmaktadır.
