«

»

 

Kaktüs

kaktus

Kaktüs,atlasçiçeğigillerden, yaprakları dikenli bir bitkidir. Atlas çiçeği de denilir. Amerika Birle­şik Devletleri’nin güneyindeki ve Meksika’daki çöllerde’ fazla canlı görülmez. Çöl hayvanları gündüz saklanır, geceleri ortaya çıkarlar. Bu çöl­lerde en yaygın canlı türü yeşil, dikenli kaktüs bitkileridir.Binlerce yıl önce çöller Amerika’nın tropikal böl­gelerine doğru vavılınca. bitkiler sıcak ve kuru çevreye uymak zorunda kalmışlardır. Çok az ya­ğan çöl sağnaklarırıın getirdiği az miktardaki su­yu biriktirmeyi başatmışlardır.
Bitkilerin çoğu, geniş yaprak yüzeylerinden bu­harlaşma yoluyla su salarlar. Bu olay bitkinin ısı­sının azalmasına yardım ederse de ana görevi,kökten başlayarak gövde boyunca vapraklara ka­dar bir su akımı sağlamaktır. Bu su akımı, yeni hücrelerin yapımı için gerekli maddeleri yaprak­Iara taşır.
Kaktüsün geniş yaprakları yoktur. Suyu gövde bölümlerinde saklar. Gövdenin kabuğu kalındır ve suyun kaçabileceği gözenekler yoktur. Bu nedenle öteki bitkilerde olduğu gibi kaktüsün gövdesi içinde su devamlı dolaşmaz. Kaktüs yeni hücreleri, sadece yeni besin maddeleri alabildiği yağmur mevsiminde üretebilir.
Öteki bitkiler gibi, kaktüs de enerjisini Güneşten sağlar. Enerji depolamak için gerekli klorofili gövdesini kaplayan kabukta oluşturur ve saklar. Klorofil diğer bitkilerin yapraklarında bulunur. Çöl toprağının altında, köklerin ulaşabileceği de­rinliklerde depolanmış su yoktur.
Bu yüzden kaktüsün kökleri derine gitmez Toprağın altında,bitkinin çevresinde geniş bir alana yayılırlar. Bu şekilde yağmur sularını toprakta kaybolmadan önce vakalarlar.
Kaktüsün üzerindeki dikenler bitkiyi hayvanlara karşı korur. Çölde hayvanlara karşı korunma çok önemlidir. Çünkü kaktüs, hayvanların varariana­bileceği az sayıdaki su kavnağından biridir. Dikenler su biriktirmeye de yarar. Bazı geceler bitkinin üzerinde çiğ oluşur. Sabah olunca çiğin büyük bölümü tekrar buharlaşır. Ancak dikerıle­rin üzerinde oluşan çiğ damlacıklar haline gelir ve toprağa damlar. Bu su toprağa süzülürken kökler tarafından emilir.
Daha çok su bulunan yerlerde daha fazla kaktüs yetişir. Örneğin çıkıntılı kayaların üzerinden yağ­mur damlar. Böyle yerlerde çok miktarda kaktüs bulunur.
ilkbahar yağmurlarında kaktüs önemli miktarda su biriktirir. Bu mevsimde kaktüsün % 90′u su­dan oluşur. Bahar aylarında çiçek açarlar ama bazı türler her bahar çiçek vermez. Kaktüs çiçek­leri çok güzelolur. Ancak ömürleri kısadır. Bazı kaktüs çiçekleri sadece bir gece yaşarlar. Çiçekler, çöl böceklerini ve kuşları kendine çe­ker. Böcekler ve kuşlar polenleri diğer bitkilere taşıyarak toztaşmavı sağlarlar. Gece açan çiçek­ler açık renklidir; gece hayvanları onları kolaylık­la görebilir.
iki tür kaktüs vardır. ilk türde, bitkinin her yerin­den dallar çıkar. Bu dallar üstünde de yeni dallar gelişir. Firavun inciri bu türün önerrili bir örneği­dir. Dallar, dikenle kaplı levha gibi parçalardır. Çiçekler bu levhalar üzerinde açar ve sonra sulu meyveleri oluşturur.
ikinci kaktüs türünün dalları ya sütun gibi ya da küreseldir. Bu türün dallarında derin vivler var­dır. Çok fazla su depolandığı zaman dallar şi­şer.
Saguara en iri kaktüs bitkisidir. Boy 12 metre ka­dar olur. Baykuş ve ağaçkakan gibi çöl kuşları. dallarında yaptıkları oyukları yuva olarak kulla­nırlar. Saguara uzun ömürlü bir bitkidir. 200 yıl yaşayabilir.
Bisnaga kaktüsü ise 1000 yıldan fazla yaşayabilir. Bisnaga, varil kaktüsü türündedir. Bu kaktüsler varil biçiminde oldukları için böyle adlandırı­lırlar.
Kaktüs güney Afrika, kuzey Afrika ve Asya’da da bulunur. Bunların Amerikan kaktüslerinden türe­miş oldukları sanılmaktadır.Tohumları göçmen kuşlar ya da okyanus akıntıları ile taşınmıştır.

SVGY Benzer Konular
Etiketler:

Bir Cevap Yazın