Fosfor, kimyasal bir elementtir. 1669 yılında, Alman simyacısı Hennig Brand “flozof taşı”nı aramaktaydı. Filozof taşı düşsel bir maddeydi. insanlara ölümsüzlük ve sağlık vereceğine inanılıyordu. Bu devirdesimyacıların kimyasal maddelere ilişkin deneyleri daha çok boş inanlara dayanıyordu. Filozof taşını aramanın yanısıra, simyacılar bilinen madenleri altına dönüştürmeyi denemekteydiler. Brand, aradığı filozof taşını bulamadı ama karanlıkta parlayan bir maddeyi keşfetti. Aynı madde hava ile temas ettiğinde alev almaktaydı. Brand bu maddeye fosfor adını verdi. Bu ad Yunancada ışık verici anlamına gelrnektevdi. Fosfor kimyasal elementlerden biridir. Element, bilinen yöntemlerle daha basit yapılara dönüştürülemeyen madde demektir.
Brand element bulan ilk araştırmacı olmuştur. Fosforu insan sidiğinden elde etmiştir. Kısa süre sonra fosfor bitkisel maddelerden, çok sonraları da kemiklerden elde edilmeye başlandı. Fosfor yaygın bir element oldu. Fosfor yerkabuğunda en çok rastlanan elementlerin on birincisidir. Bilim adamları, fosforun pek çok canlı için son derece önemli olduğunu saptamışlardır.
Fosforun değişik biçimleri yapılabilir. Brand tarafından bulunan fosfora beyaz fosfor denir. Normal sıcaklıkta balmumu yumuşaklığında katı bir maddedir. Bazı sıvılarda erirse de suda çözünmez. Bu nedenle genellikle su altında saklanır. Hava ile temas etmesi çok tehlikelidir. Buharı son derece zehirlidir. Aynı zamanda havadaki oksijen le kolaylıkla birleşir. Bu kimyasal tepkime çok süratlidir ve fosfor alevalır; fosfor pentaoksit oluşur.
Arı fosfor doğada bulunmaz.
Fakat oksijen ve çeşitli madenlerle oluşturduğu bileşikleri boldur. Bu fosfat madenieri pek çok ülkede işletilir. Beyaz fosfor kum, karbon ve kalsiyum fosfat madeninden oluşan bir karışımın ısıtılmasıyle elde edilir. Tam arı olmadığı için, elde edilen fosfor genellikle hafif sarı görünüştedir. Beyaz fosfor yangın bombalarında ve bazı fare zehirlerinde kullanılır. Başka fosfor türleri kırmızı fosfor ve siyah fosfordur. Kırmızı fosfor beyaz türün kapalı bir kap içinde yaklaşık 300°C’ye kadar ısıtılmasıyle elde edilir. Havada yanmaz. Kırmızı fosfor sülfürle birlikte kibrit yapımında kullanılır. Aynı zamanda gökte yazı yazan uçakların dumanının yapımında da kullanılır.
Siyah fosfor, beyaz fosforun yüksek basınçta ıOO°C’ye kadar ısıtılmasıyle elde edilir.
Kimya laboratuvarlarındaki kullanılımı dışında önemsizdir. Fosfor insan vücudunun yüzde birden fazlasını oluşturur. Kemikler, dişler ve dokular için fosfor gereklidir. Fosfor, yaşamın ana kimyasal maddelerinden biridir. ATP (adenosin tri fosfat) molekülünün bir bölümünü oluşturur. Bu fosfat canlılarda enerji üreten ya da kullanan bütün tepkimelere katılır. Fosfor, ayrıca yaşam için gerekli iki ayrı kimyasal maddenin de esasını oluşturur. Bunlardan fosfolipidler hücre zarında bulunur. Nükleik asitlerde de gene fosfor bulunur.
Bu asitler hücrenin yaşam süreçlerini denetlerler. Ürerne sırasında yeni hücrelerin yapısını belirlerler.Hayvanlar, bitkileri ve bitki yiyen hayvanların etini yemek suretiyle fosfor alırlar. Bitkiler ise bu gereksinmeyi topraktaki fosfatlardan karşılarlar. Fosfatların tükenmesini önlemeye dikkat edilir. Bu nedenle toprak, fosfor içeren süperfosfat gibi gübrelerle kuvvetlendirilir.
