Fok ve deniz aslanı, memeliler sınıfının yüzgeçayaklılar alt takımına giren iki havvandır. Deniz aslanlarının karınıarını doyurmaları, hayvanat bahçelerinin en ilginç görüntülerinden biridir. Bakıcı. balık dolu kovavla havuzlarına yaklaşırken bağırrnava başlarlar. Bakıcı. balıkları deniz aslanlanrta fırlatır. Balıkları yakalamak için, deniz aslanları havaya sıçrarlar. suya dalarlar. Bazıları balığı daha havadayken yakalar. Bazıları ise, balıkları batmadan yakalamak için canlı bir torpil gibi gider suyun içinde. Bakıcı, havuzun kenarına balık atarsa deniz aslanı sudan fırlar. Balığa erişmek için, yüzgeçleri üstünde koşa koşa gider. Foklar ve deniz aslanları suda yaşarlar. Aslan, kaplan ve köpekler gibi eteburdurlar. Bütün bu memeliler milyonlarca yıl önceaynı soydan türemiştir. Milyonlarca yıllık bir süre içinde ilkel etoburlar çevrelerindeki koşullara uymuştur.
İlk etobur hayvanlar, çağdaş etoburlanrı çoğu gibi karada yaşamıştır. Ama bazıları denizi benimsemek zorunda kalmış ve suda yaşamaya başlamıştır. çoğu memelinin dört ayağında da beş parmak vardır. Ama fok ve deniz aslanlarında bu beş parmak yüzgeçleri oluşturmak için birleşmiştir. Her yüzgecin ucunda beş tırnak vardır. Bacaklar, deniz koşullarına uyum göstererek yüzgeç haline gelmiştir. Bu hayvanlar suda son derece süratle yüzerler. Bütün memeli hayvanların, derileri üzerinde tüyleri ya da kürkleri vardır. Bir çok deniz aslanı ve fok balrğırun tüyleri kısadır. Uzun tüvler, suda direnç yaratır ve hareketlerin hızını keser. Vücut biçimleri de, suya uyarak değişmiştir. Torpile benzeyen vücutları. suyun direncini azaltacak bir biçime girmiştir. Memeli hayvanlar sıcak kanlıdır. Yani vücut sıcaklığı her zaman aynı düzeyde tutabilirler.
Birçok fok ve deniz aslanı, son derece soğuk sularda yaşar. Soğuktan korunmak için, derilerinin altında kalın bir vağ tabakası vardır. Bu vağ tabakası aynı zamanda bir besi deposudur. Hayvan yeterli yiyecek bulamazsa deri altındaki vağı kullanır. Bütün memeliler gibi fok ve’ deniz aslanı da akciğerleri ile soluk alırlar. Bu nedenle soluk almak için su yüzeyine çıkmak zorundadırlar. Deniz altında burun delikleri kapanır. Böylece akciğerlerine su dolmaz.
Fok balıkları ve deniz aslanları birbirlerine çok benzerler. Birbirlerinden ancak kulaklarına bakarak ayrılabilirler. Deniz aslanlarının kulak kepçeleri vardır; fokların ise yoktur. Öte yandan foklar. arka ayakları ile suyu iterek yüzer, ön ayaklarını da dümen gibi kullanırlar. Deniz aslanları ise ön ayakları ile yüzerler. Fokların karada yavaş ve beceriksiz bir yürüyüşleri vardır. Deniz aslanları ise, arka yüzgeçlerini gövdeleri altına toplayarak kendilerini yerden kaldırabilirler. Böylece dört ayakları üstünde oldukça hızlı hareket edebilirler.
Ayrıca deniz aslanlan. dik kayalara sıçrayabilir, keskin yamaçlardan aşağı atlayabilir ve küçük kayaları sıçrayarak asabilirler. Düşüşün yaratacagı sarsıntıyı, ön yüzgeçleri. deri altı vağ tabakası ve kıkırdaktan yapılma kaburgalar hafifletir. Foklar bunu yapamazlar. Karaya çıktıkları zaman, ön yüzgeçleri ile kendilerini çekerek yavaş yavaş hareket edebilirler.
Onbeş çeşit deniz aslanı vardır. Hayvanat bahçelerinde genellikle Kaliforniya deniz aslanı görülür. Bunlar Katiforniya’da, Meksika’da ve bu çevredeki adalarda yaşarlar. Stellar deniz aslanı daha iridir. Ergin erkekleri bir ton kadar gelir. Erkeklerin kalın bir boynu ve kabarık bir yelesi vardır. Deniz aslanı adı buradan gelmektedir. Stellar deniz aslanı Büyük okyanusun kuzey kıyıları QOyunca, Japonya’dan Alaska’ya Alaska’dan Kaliforniya’ya kadar yayılmıştır. Atlas okyanusunun kuzeyinde hiç deniz aslanı yaşamaz.
Deniz aslanı çeşitlerine, kürklü fok balığıru da katmak gerekir. Bu hayvanlar gerçekte fok degildir. Çünkü kulak kepçeleri vardır. Kürkleri VE vağları için avlanırlar. Avlanma yüzünden sevlan nerdeyse tükenmiştir. Bu hayvanlar kuzey yarıkürede, örneğin Alaska’da yaşarlar. Güney yarıkürede yaşayan sekiz çeşit kürklü fok bahğımn soyu da tükenmek üzereyken günümüzde savılan tekrar artmaya başlamıştır.
Gerçek fok türlerinin sayısı on sekizdir. En küçük fok türü, Sovyetler Birliginde Baykal gölünde yaşayan tatlı su fokudur. En büyükleri ise, güne) kutbunda yaşayan ve fil foku ya da deniz fili de’ nen türdür. Boyu 5,5 metre kadar olur. Foklam çoğu, başta güney ve kuzey kutupları olmak üze’ re soğuk sularda yaşar. Keşiş foku ise Havai ada larında ve Akdenizin ılık sularında yaşar. Çoğalma dönemlerinde, foklar kumsalıarda ya di yüzen buzlar üzerinde büyük sürüler halinde top lanırlar. Bir erkek birkaç dişiyle birlikte özel bi alana yerleşir. Rakip erkekleri kendi bölgesinder sürüp çıkarır. Yavrular, çiftleşmeden on bir ay sonra dünyaya gelirler.
Fok ve deniz aslanına benzeyen ve suda yaşavaş başka bir memeli hayvan takımı da deniz inekleridir. Bu sakin hayvanlar, sıcak tropikal denizler de yaşarlar. Dugonggiller ve manatigiller bu takı mın başlıca familyalarıdır. Foklar ve deniz aslan larına oranla balığa daha çok benzerler. Bunla otoburdur. Sadece bitki yerler.
