insan vücudunun karın boşluğunda yer alan bir organdır. Dalak, vücudun bir hastalık veya kaza durumunda korunmasına yardımcı olur. Vücutta hastalıklara yol açan mikroplara karşı savunma işlevini yüklenmiş olan akyuvarların bir bölümü dalakta üretilir. Dalak ayrıca kan deposudur. Vücut kansız kaldığı zaman, dalakta depolanmış olan kan, kan dolaşımına geçer. Böylece kan dolaşımındaki kanın miktarı artmış olur.
Dalak. vücuda bir tehlike sırasında çok yararlı olduğu halde, yaşam için son derece gerekli degildir. Bu organ, bir kaza veya ameliyat sonucu çıkarılsa bile, insan yaşamaya devam eder. Bu durumda dalağın işlevlerini başka organlar yüklenirler. Vücutta tek bir dalak vardır. Dalak, karın boşluğunun sol üst yanında, mide ile diyafram arasında yer alır. Erişkinlerde dalak 13 santimetre uzunluğunda, 8 santimetre enindedir. Dalağın rengi morumsu kahverengidir.
Dalağın sert bir dış zarı vardır. Bu dış zarda yer alan esnek lifler dalağın gerilmesine olanak verir. Dalağın iç kesimi süngersi bir yapıdadır. Burada, dalağa sağlamlık veren bir lif ağı yer alır. Liflerin arasında çoğu kan hücresi olan bir yumuşak hücreler kitlesi yer alır.
Kanda iki tür kan hücresi vardır. Bunlar akyuvarlarla alyuvarlardır. Alyuvarlar oksijeni vücut içinde taşıdıkları için çok önemlidirler. Akyuvarlar ise vücudu hastalıklara karşı korurlar. Bunlar, hastalıklara yol açan bakteri gibi, küçük organizrnalarla savaşırlar.
Dalağın bir başka işlevi de, yaşamları sona eren alyuvarları ortadan kaldırmaktır. Alyuvarlar 120 gün kadar yaşarlar. Bu süre dolunca, dalak hücreleri alyuvarları parçalarlar. Bu parçalanma sonucu ortaya çıkan demir ve protein yeniden kullanılır. Öteki maddeler ise karaciğere geçerler. Bu maddeler, vücut dışına atılmak üzere karaciğerden bağırsaklara geçen öd boya maddeleri haline gelirler.
Bazen kazalardan ve ameliyatlardan sonra büyük ölçüde kan kaybı olur. Kan dolaşımındaki kan miktarı azalınca kansızlıktan meydana gelen bir şok durumu ortaya çıkar. Bu durumda dalak kasılır. Dalaktaki kasların kasılmasıyla dalağın içerdiği kanın büyük bir bölümü kan dolaşımına geçer.
