Bazı termometrelerin içinde görülen gümüş renk­li sıvı cıvadır. Civa, kimyasal bir elementtir. Ele­mentler kimyasal yöntemlerle özellikleri değişti­rilemeyen maddelerdir. Civa da birçok kimyasal element gibi bir metaldir. Metaller oda sıcaklı­ğında genellikle katı halde bulunurlar. Fakat cıva oda sıcaklığında sıvı haldedir. Diğer metaller ise ancak çok yüksek sıcaklıkta sıvı haline dönüşür­ler.
Cıvanın kimyasal sembolü Hg’dir. Cıva yeraltı n­dan çıkarılır. Genellikle sülfürle bileşmiş olarak bulunur ve zincifre adını alır. Bazen de saf olarak elde edilir. Zincifrenin içeriğinde kırmızı bir bile olan cıva sülfidi bulunur. Cıva sülfidi, vermil­yon (zincifre) adı verilen kırmızı boya maddesi­nin yapımında kullanılır.

Zincifre, A.B.Ö.’de Kaliforniya, Nevada, Alaska ve Idaho bölgelerinde elde edilir. ispanya, İtalya ve Yugoslavya’da da önemli zincifre kaynakları vardır.
Cıva zincifreden kolaylıkla ayrıştırılabilir. Zincif­re bir ocakta ısıtılır. Isınan bileşikte bulunan sül­für, oksijenle birleşir. Böylece saf cıva elde edi­lir.
Cıvanın özgül ağırlığı çok fazladır. Civa, suyun özgül ağırlığından 13,6 kez daha ağırdır. Termo­metrelerde kullanılmasının nedeni ağırlığı ve oda sıcaklığında sıvı haldebulunmasıdır.
Barometre basınç ölçen bir araçtır. Bir barometre madığı için hava basıncını dengelemek için 9 metreden uzun bir tüp gerekir. Su, aynı zamanda tüpün iç duvarlarını ıslatacağı ve duvarlara yapı­şacağı için de elverişsizdir. Cıva bu özellikleri göstermez. Cıva -38,derecede katı hale geçer (donar). 356,6°Cde kaynamaya başlar. Donma ve ergime noktalarının bu denli yüksek olması ve bir sıvı ol­masından ötürü cıva, termometreler için çok el­verişlidir. Termometrelerde cıva bir cam’ hazne içinde bulunur. Bu hazne, üzerinde bir sayı çizel­gesinin bulunduğu bir tüpe bağlıdır. Hazne ısın­dığı zaman cıva genleşir ve küçük bir delikten tüpe geçer. Sıcaklık çizelgeden okunur.
Cıva içeren kimyasal maddeler, ekinlerin kuru­masına yol açan mantarlara karşı kullanılırlar. Cıva insanlar ve hayvanlar için de tehlikeli zehir­leyici bir maddedir. Fabrika artıklarıyla birlikte ır­maklara karışan civa, balıkların zehirlenip ölme­lerine yol açar. Civa. deri, soluk borusu, ve bağır­sak gözenekleri tarafından emilir. Cıva zehirlen­mesi ağız ülserine, dişleri yerlerinden gevşeme­lerine. mide ağrılarına, neden olur. Önemli ze­hirlenmeler ise sinir sisteminin zarar görmesine hatta ölüme yol açabilirler.
Cıva sodyum ve gümüş gibi madenlerle birleştiri­lerek amalgam adlı bir maddenin yapımında kul­lanılır. Zehirli olmayan bir çeşit cıva amalgamı dişçilikte dolgu yapmak için kullanılır.
Sıvı cıva çok iyi bir elektrik iletkenidir. Elektrik şalterleri ve pil yapımında kullanılır. Cıva gaz ha­line getirilebilir. Cıva buharlı lambalarda gaz ha­linde bulunur.


Yorumunuzu Bırakın

Yazan admin
Tarih: 2nd Şubat 2009
Kategori: