SAĞLIKLI VE GÜZEL YAŞAM

Gökcisimleri arasında, Güneş gibi kendi başına ışık veren cisimlere yıldız denir. Öbür gökcisimleri arasında gezegenler (örneğin, Merih, Dünya, jüpiter), uydular (örneğin. Ay), göktaşları. kuyrukluyıldızlar ve nebulalar sayılabilir.Bulutsuz bir gecede gökyüzüne bakıldığında görülen parlak noktalar, çok uzaklarda bulunan yıldızlardır. Bunlar sayılamayacak kadar çoktur. Oysa, görüldügünden çok daha fazla sayıda yıldız vardır. Gözle görülemeyen yıldızlar teleskop ve öbür bilimsel aygıtlarla gözlenirler. Ayrıca, bilimsel aygıtlarla bile görülemeyen ve belki de hiç gözlenemeyecek olan yıldızlar da vardır. Evrendeki toplam yıldız sayısı belli değildir. Yıldızlar Dünya atmosferi dışında ve çok uzaklarda bulunurlar. Dünyaya en yakın yıldız Güneştir. Güneş, Dünyadan 150 milyon kilometre uzaklıktadır. Devamını Oku »

Dünyanın, yakınında bulunan bütün cisimleri kendi merkezine doğru çeken kuvvetine yerçekimi denir. Atmosferi, okyanusları ve yeryüzündeki öbür cisimleri tutan kuvvet bu yerçekimidir. Ay ve öteki yapma uyduların kendi yörüngelerinde dönmelerini sağlayan etkenyine yerçekimidir. Çekme kuvveti yalnız Dünyaya özgü değildir. Bir kütleve sahip her cisim, örneğin, dağ, kaya, toplu iğne, hatta bir atom, öbür maddeler üzerine çekim kuvveti uygular. Güneş, Dünyayı ve öbür gezegenleri yörüngelerinde tutmayı kendi çekim kuvveti ile başarmaktadır. Güneşin de ait bulunduğu, milyonlarca yıldız, gaz ve tozdan oluşan ve Galaksi denilen sistem de bu kütlelerin karşılıklı çekim kuvvetleriyle ayakta durur.Bir cismin çekim kuvveti, o cismin kütlesiyle artar. Kütle bir cismi oluşturan madde miktarıdır. Devamını Oku »

Yeldeğirmeni, rüzgar enerjisini kullanarak, tahıl tanelerini öğüten, su pornpalavan. odun kesen, tohumlardan yağ çıkaran hatta elektrik üreten bir makinedir. Yeldeğirmenlerinde rüzgarı tutan bir dizi kanattan oluşan bir düzenek vardır. Kanatlar çoğunlukla kumaş ya da tahtadan yapılır ve bir şaft üzerine yerleştirilmiş tahta kollar üzerine gerilir. 1000 yıllarında Iran’da kullanılan ilk yeldeğirmenlerinin dingilleri dikeydi. Rüzgar estiği zaman,yeldeğirmeninin kollarını itivor. kollar da dingilin dönmesini sağlıyordu. Ancak bu ilk yeldeğirmenleri yatay bir daire çizerek dönmekteydiler. Bir ucundan öğütme taşlarına bağlı olan dingil döndükçe, taşların da dönmelerini sağlıyor, böylece taşlar arasındaki tahıl taneleri öğütülmüş oluyordu. Yatay yeldeğirmeni denilen bu tür yeldeğirmenleri Çin’de hala kullanılmaktadır. Devamını Oku »

Yay, bir kuvvetin etkisiyle biçim değişikliğine uğrayan ve kuvvet kalktığında tekrar ilk durumuna dönebilen madenden yapılmış bir makine parçasıdır. Bir bisiklet selesinin altına bakılırsa burada bir ya da birkaç yay görülür. Bunlar, kalın maden telden yapılmış sarmal yaylardır. Yay, selenin altına, onu tutacak biçimde yerleştirilmiştir. Üzerine oturulduğunda sele aşağıya iner ve yayın boyu kısalır. Seleden kalkıldığında ise yay tekrar seleyi yukarı iter. Bu itme, yay ilk boyunu kazanınca durur. Bisikletle giderken yolda bir tümsek üzerinden geçildiğinde benzer bir durum ortaya çıkar. Bu kez türnsek, tekerlekleri ve bisikletin kadrosunu yukarı iter. Kadro sele altındaki yayın alt ucuna bağlıdır. Bu nedenle yayalt ucundan itilir ve boyca kısalır. Fakat yayın üst ucuna ve ona bağlı seleye doğrudan bir itme olmaz. Devamını Oku »

Yaprak, bitkilerde solunum, terleme ve karbon özümlemesi gibi olayların meydana geldiği bölümdür. Yaprakların çok çeşitli biçimleri vardır. Çok büyük yapraklar olabildiği gibi, minik vapraklara da rastlarur. Ayrıca, yumuşak, sert, tüylü ve hatta dikenli yapraklar da görülür. Bazı yapraklar yenilebildiği halde, bazıları zehirlidir. Bütün bu yapısal farklılıklara karşın tüm yapraklarda ortak özellikler vardır.Bazı bitkiler, örneğin mantarlar yapraksızdır. Ancak, hemen hemen bütün öteki bitkilerin yaprakları vardır. Çoğu bitkilerin yaprakları, bitki sapı üzerinde yer aldıkları için topraktan yüksektedirler. Bu tür yaprakların görevi fotosentez yoluyle besin hazırlamaktadır.Bitkiler, genellikle, yaprakları ışık alacak biçimde gelişirler. Çoğu yapraklar yeşildir. Yaprakların yeşil rengi,içerdikleri klorofil denilen boya maddesinden ileri gelir. Klorofil, fotosentez olayında önemli bir roloynar. Bitkiler fotosentez yoluyla Güneş enerjısinden yararlanarak besin hazırlarlar. Devamını Oku »

Yanardağ yeraltında bulunan ergimiş maddelerle yanar gazların verkabuğundan püskürdüğü çatlak ya da yarıklara denir. Ergimiş maddelerin (lavların) püskürdüğü vanardağ ağzma krater adı verilir. Kraterler volkan bacası denilen kanallarla iç bölümlere bağlanır.Yanardağlara volkan adı da verilir. Bu isim Sicilya yakınında bulunan Lipari adalarından biri olan Vulcano adasınm adından alınmıştır. Bu adadan sürekli olarak duman ve buhar çıktığından eski Roma’da bu adanın Ateş Tanrısı Volkan’ın evi olduğu kabul edilirdi. M.O 6000 yıllarında yapılmış bir yanardağ resmi ise Türkiye’de Çatalhöyük’te bulunmuştur.Günümüzde etkin olan birçok yanardağ vardır. Bilim adamları bu vanardağları inceleyerek yerkabuğunun içyüzünü öğrenmeye çalışırlar. Yanardağlar verkabuğunun içinden kopan kaya ve gaz kitlelerinin yüzeye fırlatıldığı yerlerdir. Genellikle vanardağların dışarıya fırlattıkları ka. yalar kızgın ya da ergimiş durumdadır ve bunlara Devamını Oku »