SAĞLIKLI VE GÜZEL YAŞAM

Mağaraların tavanında oluşan, genellikle koni biçimindeki kalker yumrulara sarkıt (stalaktit), tabanda oluşan ve yukarıdan damlayan kireçli suların meydana getirdiği dikmelere ise dikit (stalagmit) denir.Mağaralar adeta bir başka dünyadır. Dışarısı ne kadar sıcak olursa olsun rnağaralar serindir. Kurak havalarda bile bazı mağaraların tavanlarından sular damlar. En ilginç görüntülerinden biri de bazı mağaraların tavanıarından aşağı uzanmış sarkıtlardır. 1901 yılında, Dünyanın en görkemli sarkıt ve dikit örneklerinden biri A.B.D.de Carlsbad mağaralarında bulunmuştur. New Mexico tepelerinde at koşturmakta olan bir kovboy, yerin altından çıkan, kara buluta benzeyen bir şey görmüştür. Ne olduğunu anlamak için yaklaşınca bunun, yeraltındaki bir delikten çıkan büyük bir yarasa sürüsü olduğunu anlamıştır. Bir ip merdiven sarkıtarak delikten içeri girince tavanında binlerce sarkıt bulunan bir mağara ile karşılaşmıştır. Devamını Oku »

Yerin çekim kuvveti etkisiyle belirli bir eksen etrafında salınan bir cisme sarkaç adi verilir. Sarkacın ağırlığı yok sayılabilir. Birçok sarkaç çeşidi vardır.Basit sarkaç uzun bir ipin ucuna küçük bir metal top asılarak gerçekleştirilebilir. Top hafifçe yana çekilip bırakılırsa iki yana doğru bir salınım hareketi başlar. Salınım hareketi iki ayrı kuvvetin etkisi ile meydana gelir.İp sarkacı yanlara doğru çekerken, yerin çekim kuvveti de topu aşağıva çeker.Sarkacın iki yana giderek tam bir salınım yapması için geçen belirli süreye periyod adı verilir. Bu salınım süresi sarkaçtopunun ağırlığı ile bağıntılı değildir. Ayrıca meydana geleri salınımlar küçük olsa bile, salınımın çapı da salınım süresini etkiIemez. Sarkaç topu yavaşlarken ve salınımlar küçülürken her salınımın süresi gene aynı kalır. Salınım süresinin değişmezligini ilk farkeden Calile olmuştur. Devamını Oku »

Bilinen en eski yıkama ve temizleme aracı olan sabunlar. yağ asitlerinin alkali tuzlarıdır. Sabun hayvansal ve bitkisel yağlardan yapılır. Balina ve ayıbalığı gibi hayvanların yağları kullanılır. Hindistancevizi ve soya fasulyesi gibi bitkilerin yağlarından da yararlanılır. Bitkisel yağlar oda sıcaklığında sıvı halde bulunan yağlardır. Hayvansal ve bitkisel yağlar yağ asitleri denilen asitleri içerirler. Sabun, bu yağların belli zaman süresinde sodyum hidraksitle kaynatılmasından elde edilir. Sodyum hidroksit (kostik soda veya kil suyu da denir) alkali denilen bir çeşit kimyasal maddedir. Alkaliler. bazlar adı verilen kimyasal maddeler sınıfına girer. Bir asit ve baz tepkimeye girdiğinde, tuz denilen bir madde oluşur. Kimyasal bakımdan sabun, bir alkalinin yağ asitleri üzerine etki etmesiyle meydana gelen bir tuzdur. Sodyum hidroksit yerine potasyum hidroksit de kullanılır. Sabuna hoş bir koku vermek için parfüm katılır. Bundan başka sabuna, deride toplanan zararlı mikropları (bakterileri) öldürücü kimyasal maddeler de katılır. Devamını Oku »

Saat, günün hangi saati olduğunu gösteren aygıttır. Greenwich gözlemevinde bulunan saat, saniyenin milyonda birini bile gösterir. Bir ülkede saatler radyo ve teievizyonlarda verilen saat avarlarıvla ayarlanır. Ancak bir saat kurulurken, saniyeden daha az da olsa bir zaman geçmiş olacağından, saat radyo saatine oranla geri kalmış olur. çoğu kimse için saniyeden daha kısa zaman birimleri önemli değildir. Ancak bazı olaylarda. örneğin spor karşılaşmalarında saniyenin en küçük parçası bile önem taşır. Günümüzde bilim zamanın doğru ve ayrıntılı olarak belirlenmesine dayanır. Fizikçiler sadece pikosaniyeler boyunca varlıklarını sürdüren tanecikleri incelemektedirier. Bir pikosaniye, milyonda bir saniyenin milyonda biri kadardır.Eskiden insanlar zamanı Güneşin ve yıldızların hareketlerine göre ölçerlerdi. Eski Mısır’da yaşayanlar geceyi 12 eşit saate bölmüşlerdi. Her saat belirli bir yıldız grubunun gökyüzünde görünmesi ile ayırdedilmekteydi. Gündüzleri ise Güneşin hareketleri gölge saatleri ile belirlenmekteydi. Devamını Oku »

Zamanı ölçmek için en iyi yöntemlerden biri gökcisimlerini incelemektir. Bu amaçla Güneşin veya yıldızların hareketi incelenebilir. Güneşi izlemek daha kolaydır, çünkü Güneş hergün düzenli bir şekilde doğar ve batar. Bunun nedeni Dünyanın kendi çevresinde dönüşüdür. Dünyanın kendi ekseni etrafında tam bir dönüşünü tamamlaması için geçen süre yaklaşık olarak 24 saattir. Dünyanın bir kuzey bir de güney kutbu vardır. Bu kutuplar yeryüzü küresinin ortasından geçtiği varsayılan eksenin iki ucudur. Dünya bu eksenin çevresinde döner. Dünyanın yüzeyinde diğer çizgilerin de bulunduğu ve bunların iki kutup arasında uzandığı varsayılabilir. Bu düşsel çizgilere boylam meridyeni adı verilir. Bizim üzerinde bulunduğumuz bovlam. bulunduğumuz noktadan geçen ve kuzey ve güney kutupları na kadar uzanan bir çizgidir. Devamını Oku »

Havanın büyük kütle halinde akmasına rüzgar denir. Yaşamakta olduğumuz yerin havası rüzgara göre değişir. Bizler gibi Dünyanın kuzevvarıküresinde yani kuzey bölümünde yaşayanlar için kuzeyden ve doğudan gelen rüzgarlar genellikle soğuk hava getirirler. Güney ve batıdan gelen rüzgarlar ise daha sıcak, ancak nemli hava getirirler. Rüzgar Dünya yüzeyi üzerinde hareket eden büyük hava tabakaları tarafından oluşturulur.Rüzgarı vücudumuzun üzerinde hissedebiliriz. Fırtınalarla boraların oluşturduğu zararları görebiliriz. Ancak rüzgar gözle görülmez. Rüzgar aslında devamlı olarak hareket etmekte olan havadır. Hava büyük kütleler halinde hareket edebilir.Rüzgarlar estikleri yöne göre adlandırılırlar. Güneybatıdan gelip kuzeydoğuya doğru esen rüzgarın adı güneybatı rüzgandır. Bir rüzgarın hızı ya da gücü çok hafif bir meltemden, hızı saatte 160 kilometreyi bulan büyük fırtınalara kadar değişebilir. Devamını Oku »