SAĞLIKLI VE GÜZEL YAŞAM

Eskimolar kuzey kutbu dolaylarında yaşayan bir halktır. Kuzey kutbu yakınlarında tundra denilen yerlerde, yılın büyük bölümü devamlı loş ışık altında geçer. Toprak donmuş ve karla kaplıdır. Ağaç yetişmez. Çiçekler sadece birkaç hafta içinde açarlar. Eskimolar, buralarda, binlerce yıldan beri yaşamaktadırlar. Daha önce Mogolistan’da yaşadıkları sanılmaktadır. Moğolistan’dan kuzey Kanada, Alaska, Sibirya ve Grönland’ın donmuş bölgelerine göçmüşlerdir. Eskimoların toplam nüfusu 40 000 civarındadır. Görünüşleri, kültürleri ve yaşavış şekilleri, diğer ırkıarınkinden çok farklıdır. Açık kahverengi derili, ufak yapılı ve kaslı gövdeleri vardır. Vücutları yağlıdır. Bu yağ soğuktan korunınada Önemli bir roloynar. Devamını Oku »

Dört milyar kadar yıl önce oluşan yerkabuğunu su, hava, yerçekimi gibi etkenler aşındırmaktadır.Yerkabuğunun böyle sürekli olarak aşınması sürecine erozyon denir.Yeryüzünün okyanus yatakları ve kıtalar gibi temel yapısı yerkabuğunun hareketleriyle, bu yapının ayrıntıları ise erozyon ile oluşmuştur.İnsanın doğayla ilişkileri de bazı bölgelerde erozyon sürecini çabuklaştırmıştır.Yanlış tarım yöntemleri, ormanıarın yok edilmesi, toprağın hayvan otlatmakta gereğinden fazla kullanılması verimli üst tabakanın kaybolmasına yol açmaktadır.Erozyon nedeniyle bozulan toprakların oranı son yıllarda iki katına çıkmıştır. Verimli toprakların tamamen yok olması korkusundan çok, kaybedilen toprağın niteliği önemlidir.Dünyanın her yerınde çiftçiler erozyonu önlemek amacıyla, setler ve rüzgar siperleri yapmak, çok ekilmiş toprakları dinlendirrnek gibi yöntemler denemektedirler.Erozyonun etkilerini görmek çok kolaydır. Devamını Oku »

Bir kilometre koşmak ya da bir havuzu yüzerek geçmek fazla enerji gerektirir. Aslında hareketsiz otururken ve hiç bir şey yapmazken de enerji tüketilir. Bütüngünlük hareketler için enerji gereksinilir. Bu enerji yiyeceklerden sağlanır. Besinler mide ve bağırsaklarda enzim denilen özel kimyasal maddeler tarafından parçalanır ve sindirilir. Sindirim ürünleri emilir ve vücut hücreleri tarafından, metabolizma sürecinde enerji sağlamak için kullanılır. Enzimler sadece sindirim sistemi için gerekli değildir.Hem bitkilerin hem de hayvanların, başka ana etkinliklerinin hepsinde gereklidir. Her vücut hücresinde bulunur ve solunum, büyüme, kas kasılması. sinirlerin çalışması gibi etkinliklere katıIırlar. Enzimler olmasaydı yaşam da olmazdı. Devamını Oku »

Büyük bir kentte arabası bozulan ve yolda kalan bir kimse, bulunduğu yerden daha önce hiç geçmemiş bile olsa, yerini kolaylıkla saptayıp yardım isteyebilir. Bunu yapmak için en yakın dört yol ağzına kadar gidip oradaki sokak adlarını not etmek ve bir otomobil tamircisine telefon ederek bulunulan yeri bildirmek yeterlidir.
Aynı olay, okyanus ortasrnda. çevrede hiç bir kara parçası görülmeyen bir noktada bulunan bir gemide de sözkonusu olabilir. Dünyanın herhangi bir yerinde, karada veya okyanusun ortasında olan bir kimsenin yerini tam olarak belirleyebilmesinisağlayan bir sistem vardır. Bu sisteme göre, Dünyanın yüzeyi enlem ve boylam adı verilen düşsel dairelerle çevrelerımiştir. Kuzey güney doğrultusunda olan boylamlar kuzey ve güney kutuplarını birleştitir. Doğu batı doğrultusunda olan enlemler ise boylamları dik olarak keser. Devamını Oku »

Enerji iş yapabilme yeteneğidir. Enerji elle tutulamaz, terazlde tartılamaz. fakat bazen görülür ya da hissedilir. Örneğin ışık görülür, sıcaklık hissedilir. Bunların ikisi de enerji türleridir. Enerjiyi ölçmek için çeşitli yöntemler vardır. Enerji, iş yapabilme yeteneğidir denildi. Iş ise, bir direnci yenerek bir şeyi hareket ettirmek demektir.
Örnek olarak yerçekimini yenerek bir kitabı kaldırınca, toprağın direncini yenerek bh çubuğu toprağa sokunca iş yapılmış olur. Bisikletin pedaIını çevirmek de.iş yapmaktır. Bütün bunları yapmak için enerji kullanılır. Iş ve enerji, bir cismin bir uzaklığa bir kuvvet etkisiyle götürülmesi şeklinde ölçülür. Yapı alanlarında yere kazıklar çakan makineler (şahmerdanlar) vardır. Bu makineler çelik kazıkIarı sert zeminin direncini yenerek,yere çakmakta kullanılır. Devamını Oku »

Dünyada sayısız denecek kadar çeşitli maddeler vardır. Yerkabuğunda da çeşitli kayalar bulunur.Denizlerde erimiş tuzlar, ince metal ve mineral parçaları çoktur. Canlıların vücutları birçok karmaşık maddeyi kullanır ve başka maddelere çevirir. Fakat bütün bunlar az sayıdaana maddeden oluşurlar. Bu ana maddelere “element” denir. Yeryüzünde yüze yakın element vardır. Uzaydaki bazı yıldızlarda ise az miktarlarda ve kısa süreler için bazı elementier görülür. Bazı yeni elementler de XX. yüzyılda insanlar tarafından yapılmıştır. Bir elementin bilinen en küçük parçasına atom denir. Bir elementi oluşturan atomların hepsi aynı kimyasal özelliktedir.
Başka atomlarla birleşme güçleri de aynıdır. Ağırlıkları değişik olabilir, fakat bu birleşmelerini erıgellemez.
Atomlar çok kere tek olarak bulunmazlar. rnolekül denilen gruplar şeklinde olurlar. Devamını Oku »