SAĞLIKLI VE GÜZEL YAŞAM

Baryum yumuşak, beyaz bir elementtir. Arı olarak elde edilmesi zordur, çünkü oksijen ve suyla çok çabuk tepkimeye girer. Ince toz halinde iken havayla temas eder etmez alevalır. Humphry Davy adında bir İngiliz daha 1808′de bir cıva alaşımında barvurnu bulmuştu. Bununla birlikte’ baryum cıvadan ancak 1901′de ayrılabiidi.
Baryum sülfat, doğal olarak mineral baritler veya agır sparlar halinde görülür. Agırolup suda erimez ve 1500°C’ye kadar ısıya dayanır. Beyaz yağIıboyada, kiigıt ve kauçuk yapımında kullanılır. Baryum sülfat X-şınlarını geçirmediği için röntgenle iç organların incelenmesinde kullanılır.
Toz halindeki baryumsülfat suyla içilince, röntgen filminde midenin gölgesi görülür. Saf baryum zehirlidir, fakat sülfat şekli suda erimez. Bağırsakta ilerler, bağırsak çeperi tarafından emilrnez. o yüzden de hastaya zarar vermez. Devamını Oku »

Barometre, çevremizdeki havanın basıncını atmosfer basıncın ölçen alettir. Barometre, havanın nasıl olacağına tahmin etmemize yardımcı olur. ilk barometre 1643′te ıtalyan fizikçi Evangelista Torricelli tarafından yaptldı. Torricelli 60 cm. uzunluğunda bir cam boru alıp. bir ucunu kapatarak içini cıva ile doldurdu. Daha sonra borunun açık ucunu bir cıva kabının içine daldırdı. Borudaki cıvanın bir kısmının kaba aktığrru ve borunun tepesinde 15 cm.’lik bir boşluğun kaldığını saptadı. Bu boşlukta hiç bir şey yoktu bir vakumdu. Torricelli boruda arta kalan cıvanın ağrrlığının kaptaki cıvanın üst yüzündeki atmosfer basıncıyle derıgelendiği sonucuna vardı. Borunun içinde cıva ne kadar yükselirse, basınç da o kadar yüksek olmalıydı.1648′de Fransız bilgini Blaise Pascal, bir baron redeki cıva sütununun. bir dağa çıkanldığın yavaş yavaş alçaldrğıru saptadı. Dağın eteğindı bir başka barometre bütün gün boyunca aynı yı de kalıyordu. Bu sonuç, deniz düzeyinden yükseklere Devamını Oku »

Küçük bir ülke olan Hollanda’nın dörtte biri bir zamanlar sular altındaydı. Hollandalılar. çeşitli barajlar kurarak bu toprakları denizlerden ve nehir ağızlarından kazanmışlardır. Bunun gibi, A.B.D.’deki Tennessee nehri vadisinde bugün ucuz elektrik gücü kullanma olanağına kavuşmuş, iş güç sahibi üç milyon kişi, yakın zamanlara kadar yoksulluk içindeydiler. Bugünkü durumlarını, hem su baskınlarını önleven. hem de elektrik gücü sağlayan yirmiden fazla baraja borçludurlar. Bu iki örnek, barajların insan yaşamını ne ölçüde değiştirdiğini göstermektedir.
Baraj, akarsuda akış doğrultusuna dik olarak bir yakadan diğerine kurulan ‘ve suyun akışını derıetlerneve yarayan büyük bir settir. Her yıl dünyanın değişik bölgelerinde, yükseklikleri 15 m.’yi aşan 200 baraj yapılmaktadır. Bu büyüklükteki barajların sayısı 10 000′in üzerindedir. Devamını Oku »

Gövdesi en kalın olan ağaç, baobaptır. Baobap, Afrika’nın tropikal bölgelerinde yetişir. Boyu arıcak 17-18 rnetreve kadar çıkarsa da, gövdesinin kalınlığı 9 metreyi bulabilir. Doğalolarak Afrika’ da yetişirse de, Florida gibi sıcak iklimierde de yetiştirilebilir. Kabuğu morumsu gri renktedir. Yaprakları, on santimetre kadar boyunda birçok küçük yapraktan oluşur.Uzun sapların ucunda beyaz çiçekler açar.
Baobapın meyveleri 20-30 cm. uzunluğundadır. Içinde tohumların bulunduğu etli bir kısım vardır ve bu etli kısım sert bir kabukla çevrilmiştir. Bu etli kısım verneklere çeşni vermede, tereyağı ile peynir yapımında sütü pıhtılaştırmakta kullanılır. Ağacın öbür kısımları da insanların işine yarar. Kopmayan lifli kabuğu, ip yapımında kullanılır.İçi oyulan gövdeleri kayık ya da su deposu olarak kullanılır. Çok büyük olanları oyularak ev olarak bile kullanılır. Devamını Oku »

Banyan, acayip görünüşlü bir tür incir ağacıdır. Daha çok Hindistan’ın doğu bölgelerinde yetişir. Barıvan ağacı hiç ahşılrnarnış bir biçimde büyür. Tohumları genellikle kuşlar aracrlığıvle başka ağaçlarm dallarına taşınır. Tohumlar burada yeşererek büyümeye başlarlar. Kısa zamanda banyan, konak ağacı iyice kaplayacak derecede büyüyerek genellikle bu ağacın ölümüne yol açar. Barıvan büyüdükçe kökler çıkarır. Ama kökler toprağa doğru değil de havaya doğru uzanırlar. Havadaki köklerin uçları önce yukarıya, sonra da aşağıva yönelir. Yere eriştiklerinde de toprağa kök salarlar. Bunun ardından gittikçe enlemesine büyürler ve gövdeler oluştururlar. Sonunda ağacın tümü tek tek ağaçlardan oluşan bir ağaç topluluğu görünümünü kazanır. Ama gerçekte hepsi bir tek bitkiyi oluşturur. Devamını Oku »

Bambu, çoğukez bir ağaç kadar boyatarsa da bir ot türüdür.Toprağın zengin olması koşuluyla tüm tropikal ve ılıman bölgelerde yetişir. Yeni tohumları beklemektense, bambu çeliklerinden yeni bitki yetiştirmek daha çabuk olur. Bambu çok hızlı büyür. 24 saat içinde 50 cm. uzayan bambu görülmüştür.Ayrıca bambunun birçok cüce türü de vardır.
Jamaica’da geniş bambu korulukları vardır. Bir zamanlar çiftçiler buralardaektikleri patatesleri dik tutmak için bambu herekler kullanmışlardır. Bu herekler çimlenip köklenmiş ve çiftlikleri bambu kaplarmştır.
sayıda küçük balonlardan oluşur. Bunlar dahi küçük oldukları için daha ince malzemeden yapı Iabilirler. Malzeme ne denli ince olursa o kada hafifler; o yüzden balon daha fazla yükseklere çıkabilir. Devamını Oku »